‘සුපිරි නීල රුහිරු සඳ’ – දුර්ලභ අවස්ථා තුනක්

46

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු ආසියානු රටවලට, ඔස්ට්‍රේලියාව සහ එක්සත් ජනපදය මෙන්ම නැගෙනහිර යුරෝපයේ සමහර රටවලට චන්ද්‍රයා ආශ්‍රිතව දුර්ලභ සංසිද්ධි තුනක් එක විට දර්ශනය විය.

මසක් ඇතුළත දර්ශනය වන දෙවන පුර හඳ සාමාන්‍යයෙන් ‘නීල චන්ද්‍රයා (Blue Moon)’ ලෙස හැදින්වේ. එමෙන්ම පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණයක් අවස්ථාවක සඳ රතු පැහැයෙන් දිස්වීම ‘ලෝහිත චන්ද්‍රයා’ නැතහොත් ‘රුහිරු සඳ (Blood Moon)’ ලෙසත්, චන්ද්‍රයා තම කක්ෂයේ පොළොවට ආසන්න අවස්ථාවකට පැමිණ විශාලව පෙනීම ‘සුපිරි සඳක් (Super Moon)’ ලෙසත් හඳුන්වනු ලබයි.

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු රටවල් කිහිපයකට ඊයේ (31) වන දින රාත්‍රියේ මේ තුනම සිදුවන දුර්ලභ අවස්ථාව නැරඹීමට හැකි විය.

සූර්යයාත්, පෘථිවියත් එකම රේඛාවක පිහිටීමෙන් පෘථිවියේ සෙවණැල්ල තුළින් චන්ද්‍රයා ගමන් කිරීම මෙම චන්ද්‍රග්‍රහණයකට හේතුවයි.

පෘථිවිය වටා ඉලිප්සාකාර මාර්ගයක ගමන් කරන චන්ද්‍රයා ජනවාරි 31 වන දින පෘථිවියට ඉතා ආසන්නව ගමන් කරන බැවින් එයින් නිකුත් කරන ආලෝකය වෙනත් පසළොස්වක දින වලට වඩා 15% ක් දීප්තිමත්ව සහ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා 7% ක් විශාලව පෘථිවිවාසීන්ට දැකගත හැකිය.

වසර 152 කට පසු දර්ශනය වන මෙය ‘සුපිරි නීල රුහිරු සඳ’ ලෙස ද හැඳින්වේ.